انواع قرارداد کار
براساس نوع رابطه میان کارگر و کارفرما و براساس تعاریف موجود در قانون کار، انواع مختلفی برای قرارداد کار وجود دارد. در ادامه این موارد با یکدیگر بررسی میکنیم. ذکر این نکته بسیار مهم است که قبل از انعقاد هرگونه قراردادی باید نوع قرارداد را بدانید. زیرا هر قراردادی دارای ویژگیها و آثار قانونی منحصر به فردی برای طرفین خواهد بود.
به موجب قانون کار، قرارداد کار دائم به قراردادی میگویند که در آن مدت زمان مشخصی برای فعالیت ذکر نشده باشد. یعنی در قرارداد، صرفا تاریخ شروع به فعالیت وجود دارد. بنابراین، در این قرارداد، کارفرما میتواند بدون دلیل کارگر و یا کارمند را اخراج نماید. براساس ماده ۲۱ همین قانون، فسخ یا خاتمه قرار دائم به سه شکل زیر امکان پذیر است:
- فوت یا بازنشستگی کارگر یا کارمند
- استعفای کتبی کارگر حداقل ۳۰ روز قبل
- اخراج به دلیل نقض مقررات انضباطی مندرج در قرارداد
-
قرارداد کار موقت
در قرارداد کار موقت، حضور فرد در کارگاه دائمی نیست و زمانی برای آن درنظر گرفته شده است. یعنی تاریخ شروع و پایان فعالیت کارگر در قرارداد وجود دارد. براساس قانون کار، در این نوع قرارداد، هیچ یک از طرفین به تنهایی حق فسخ ندارند. علاوه بر این، تمدید قرارداد، به معنای تبدیل شدن قرارداد به قرارداد کار دائمی نخواهد بود. مگر این که طرفین در این زمینه به توافق برسند. حقوق و مزایای کارگر نیز مشمول قانون کار خواهد بود.
در این نوع قرارداد که به نوعی خود یک نوع قرارداد موقت میباشد، فرد برای انجام یک کار معین و مشخص به کار گرفته میشود. به عبارت بهتر، با انجام آن کار و موضوع فعالیتف قرارداد خاتمه مییابد. برای مثال، شما برای طراحی سایت شرکت خود یک قرارداد با شخصی منعقد میکنید و از او میخواهید که این فعالیت را در شرکت شما انجام دهد. با پایان طراحی سایت و تحویل آن به شما، قرارداد خاتمه مییابد.
در این نوع قرارداد، فسخ یکطرفه ممکن نیست. مگر این در قرارداد شرایطی برای آن قید کرده باشید.
این نوع قرارداد، از جمله قراردادهای موقت است. در این قرارداد، کارگر به صورت غیر مستمر برای کارفرما کار میکند و کارفرما حقوق و دستمزد وی را براساس میزان ساعتهای فعالیت او طبق قرارداد پرداخت میکند. براساس قانون کار، کارفرما باید حقوق و دستمزد کار ساعتی را در پایان روز، هفته یا حداکثر هر ۱۵ روز یکبار تسویه کند. مگر آنکه در قرارداد، طرفین توافق دیگری کرده باشند.
یکی از مهمترین قراردادهای کار موجود، کارآموزی است. در این نوع قرارداد، معمولا کارفرما به دلیل کاهش هزینههای خود، به دنبال جذب کارآموز هستند. حال این که مطابق قانون کار تفاوتی میان حقوق و دستمزد کارآموز با کارمند یا کارگر وجود ندارد. در این قرارداد، کارگر موظف است که علاوه بر اشتغال و انجام فعالیتهای محوله، آموزشهای لازم مورد نظر کارفرما را ببیند.
نهایتا کارگر موظف است پس از دوره کارآموزی به میزان دو برابر زمان دوره کارآموزی برای کارفرما کار کند. در غیر این صورت، حق طرح دعوی و مطالبه خسارت از سوی کارفرما محفوظ است.
