استرداد هدایای نامزدی

بر هم خوردن نامزدی و یا عقد برای هر شخصی بسیار ناگوار و دردناک است. به خصوص در دوران عقد که این واقعه در شناسنامه هم ثبت شده است. معمولا افراد برای کاهش مشکلات روحی این مساله استرداد هدایای نامزدی را انجام می‌دهند. به این معنا که هر کدام از زوجین، هدایایی را که به یکدیگر داده‌اند، پس می‌گیرند تا یاد و خاطره فرد مقابل را سریعتر فراموش کنند. اما در برخی موارد، استرداد هدایای نامزدی به دلیل عدم توافق زوجین به یک مساله پیچیده و لاینحل تبدیل می‌شود.

تفاوت عقد با نامزدی در استرداد هدایا

در مورد تفاوت عقد با نامزدی در استرداد هدایای نامزدی، قانون مدنی شرایط را مشخص نموده است. مطابق با ماده ۱۰۳۷ این قانون، چنانچه قرار عقد و وصلت به هم بخورد، طرفین هدایایی را که خودشان به یکدیگر داده‌اند و یا والدین آن‌ها به طرف مقابل داده است، می‌توانند پس بگیرند. چنانچه عین هدایا موجود نباشد، فرد هدیه دهنده می‌تواند قیمت آن را مطالبه نماید، مگر آن که بدون تقصیر و کوتاهی آن هدایا تلف شده و یا از بین رفته باشد.

بنابراین با توجه به قانون فوق، هر هدیه‌ای قابل پس گرفتن نیست و به زمان هدیه دادن، خود هدیه و موجود بودن یا نبودن آن بستگی دارد.

استرداد هدایای نامزدی قبل از عقد

با توجه به این که هدایای رد و بدل شده قبل از عقد، عرفا به دلیل انجام وصلت ازدواج است، چنانچه وصلت به هم بخورد به دلیل آن که هدف از دادن هدیه از بین رفته، رویه قضایی بر استرداد هدایای نامزدی است. حتی در قانونگذار برای هدایایی که عرفا با استفاده از بین نمی‌روند (مانند طلا، گوشی، خودرو، خانه و …)، پیش‌بینی نموده است. در این موارد چنانچه هدیه موجود نباشد، شخص هدیه دهنده می‌تواند مبلغ هدایا را مطالبه نماید.

اما چنانچه هدیه مصرف شدنی بود (مانند میوه، شیرینی، لباس و …) و یا بدون تقصیر تلف شود، نه خود هدیه و نه مبلغ آن قابل بازپس گیری نخواهد بود.

استرداد هدایای نامزدی پس از عقد

پس از عقد ماهیت هدایای داده شده عوض می‌شود و مشمول ماده ۷۹۵ و ۸۰۳ قانون مدنی می‌شود. براساس ماده ۸۰۳ قانون مدنی هدیه پس از عقد در شرایطی قابل باز پس‌گیری است که:

• معوض نباشد، یعنی در ازای کاری یا انجام امری داده نشده باشد.
• عین مالی که هدیه داده شده، موجود باشد و از بین نرفته باشد و یا انتقال داده نشده باشد.
• عین موهوبه (یعنی چیزی که هدیه داده شده)، تغییر نکرده باشد.