یکی از بحثهای مطرح میان اهل تجارت و بازاریان، سرقفلی و حق کسب و پیشه است. سرقفلی در واقع حقی است که به واسطه آن فرد یا افرادی مالک منافع و اعیان یک ملک تجاری میگردند. این حق معمولا با پرداخت مبلغ سرقفلی به مالک ملک تجاری ایجاد میشود.
حق کسب و پیشه، حقی است که در طول زمان و به واسطه میزان کار و تعداد مشتری و اعتبار نزد مشتریان برای مستاجر یک ملک به وجود میآید که در آن فعالیت تجاری دارد.
فهرست مطالب
در مورد سرقفلی و حق کسب پیشه دو قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ و سال ۱۳۷۶ وجود دارد:
بنابراین، براساس قانونهای فوقالذکر، چند تفاوت اصلی میان این دو وجود دارد:
مالک در صورت تحقق هر یک از شروط زیر، با رعایت حقوق مستاجر و یا مالک سرقفلی ناشی از حق کسب و پیشه، ملک را تخلیه کند:
در صورتی که ملک قدیمی بوده و مالک از شهرداری جواز ساخت دریافت کند، میتواند به دادگاه مراجعه کرده و با تعیین کارشناس جهت مشخص کردن مقدار سرقفلی معادل برای ملک و پرداخت آن به مستاجر، ملک را تخلیه و تخریب نماید.
چنانچه، مالک اثبات نماید که به دلیل مشکلات به وجود آمده غیر از ملک مذکور، راهی برای امرار معاش ندارد میتواند با پرداخت مبلغ سرقفلی تعیین شده از سوی دادگاه، ملک را تخلیه نماید.
اگر مالک ملک برای زندگی و سکونت به ملک نیاز داشته باشد، میتواند با پرداخت مبلغ سرقفلی، آن را تخلیه نماید.
چنانچه مستاجر یا مالک سرقفلی بر خلاف قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال ۱۳۵۶، بدون اذن مالک، سرقفلی را انتقال دهد، مالک میتواند با پرداخت نصف مبلغ کارشناسی شده، ملک خود را تخلیه نماید.
چنانچه مستاجر بدون رضایت مالک شغل مندرج در قرارداد سرقفلی را تغییر دهد، مالک میتواند بدون پرداخت سرقفلی، ملک را تخلیه نماید.
در صورت عدم پرداخت مبلغ اجاره مندرج در قرارداد اجاره، حق سرقفلی ناشی از کسب و پیشه ساقط میشود.
چنانچه مستاجر به ملک زیان موثر رسانده و یا در ملک تخریب و یا اضافه بنا (مانند بالکن) ایجاد کند، در صورت صلاحدید دادگاه، حق سرقفلی ناشی از کسب و پیشه ساقط و مالک میتواند بدون پرداخت مبلغ آن، ملک را تخلیه نماید.
سرقفلی و حق کسب و پیشه تجارت از مواردی است که عمدتا مستاجرین بدون آگاهی از حقوق و وظایف خود و با انجام اعمال غیرقانون موجب ساقط شدن این حق از خود شده و زحمات چندین ساله و گاه کل عمر خود را از دست میدهند. بنابراین پیشنهاد میگردد حتما قبل از هر گونه اقدامی با وکیل ملکی و یا مشاوران با تجربه حقوقی، مشاوره حقوقی تلفنی داشته باشید.
مشاوره حقوقی تلفنی هر ۲۰ دقیقه ۲۰۰ هزار تومان
