انواع مبایعه نامه
همانطور که گفتیم که مبایعه نامه سندی است که جهت مکتوب کردن یک قرارداد خرید و فروش یا عقد بیع مورد استفاده قرار میگیرد. به همین جهت، انواع این قرارداد به انواع بیع و نوع مال مورد معامله وابسته است.
در این قرارداد، مال یا همان مبیع به طور قطعی به خریدار انتقال پیدا میکند. خریدار نیز موظف به پرداخت ثمن معامله است. در قرارداد خرید قطع چنانچه حق فسخ وجود نداشته باشد و علاوه بر این خیارات فسخ نیز رخ دهد و نیز شرایط ابطال مبایعه نامه اتفاق نیفتد، معامله قطعی بودن و طرفین ملزم به اجرای تعهدات خود هستند. همچنین در قرارداد فروش قطعی با مبیع و ثمن حال، مبیع و ثمن در همان زمان معامله جابجا میگردند.
در این نوع مبایعه نامه، مبیع هنوز وجود ندارد و یا آماده نیست. اما خریدار ثمن معامه را قبل از تحویل مال مورد معامله پرداخت میکند. نمونه بارز این حالت، قرارداد پیش فروش آپارتمان است. البته باید توجه کنید که این نوع قرارداد دارای خطرات بسیاری میباشد. در برخی موارد به دلیل آن که اوصاف مال مشخص نیست، بعضی افراد با سودجویی اقدام به عقد قراردادهایی مینمایند که اساسا باطل است. یا این که به دلیل وجود شرایط استعلام از مورد معامله، مال مربوطه را به چند نفر میفروشند.
به این قرارداد، بیع با ثمن حال و مبیع موجل نیز میگویند. به همین دلیل در تنظیم این نوع قراردادها باید حداکثر دقت را داشته باشید. همچنین صرف داشتن یک قرارداد از شما در برابر از دست رفتن مالتان محافظت نمیکند. بنابراین قبل از معامله باید از اهلیت و اعتبار فروشنده یا سازنده ملک اطمینان حاصل کنید.
یکی از انواع مبایعه نامه های موجود که در حال حاضر بسیار رایج گردیده، قرارداد فروش اقساطی است. با توجه به تورم شدید و کاهش قدرت خرید مردم، بسیاری از کالاها، نظیر لوازم خانگی، خودرو و … به صورت اقساطی به فروش میرسند. در این قرارداد که به آن قرارداد عقد بیع با مبیع حال و ثمن موجل نیز میگویند، فروشنده مال مورد معامله در هنگام عقد قرارداد به خریدار تحویل میدهد و خریدار ثمن را به صورت اقساطی پرداخت مینماید.
معمولا خریدار، بابت پرداخت ثمن باید چک یا سفته یا هر ضمانت دیگری را ارائه دهد. علاوه بر این، ممکن است فروشنده بابت فروش اقساطی درصدی به عنوان سود ماهیانه یا کارمزد طلب نماید. تمامی این موارد باید به صورت درست و صریح در قرارداد وجود داشته باشند. در غیر این صورت ممکن است خسارات سنگینی به شما وارد شود.
در این نوع مبایعه نامه، مبیع به صورت مشروط به خریدار انتقال پیدا میکند. این نوع قرارداد بیشتر در مواردی کاربرد دارد که فرد به دنبال وام یا تسهیلات است و جهت ضمانت بازپرداخت وام یا بدهی مال یا ملک خود را به صورت مشروط به نام وام دهنده مینماید. اگر فروشنده بتواند ثمن معامله یا همان وام در موعد مقرر برگرداند، خریدار یا وام دهنده موظف است مال را به فروشنده برگرداند.
این نوع قرارداد دارای پیچیدگیهای زیادی است. از طرفی برخی با سودجویی پس از انقعاد بیع شرط، مال را به افراد دیگری انتقال میدهند. در این شرایط، ابطال یا فسخ معاملات، دریافت خسارات و سایر موضوعات به وجود میآید که باید حتما از یک وکیل با تجربه مشورت بگیرید.
