یکی از وظایف اصلی مردان در مقابل همسران خود پرداخت نفقه است. هر مردی به واسطه رابطه زوجیت، چنانچه تمکن مالی داشته باشد و همسر وی از او تمکین نماید میبایست نفقه پرداخت نماید. متاسفانه امروز در بسیاری از پروندهها شاهد هستیم که برخی مردان با وجود استطاعت مالی از پرداخت نفقه خودداری مینمایند. در این شرایط، شکایت ترک انفاق یکی از روشهایی که یک زن میتواند به حقوق مالی خود برسد. اما شکایت ترک انفاق دارای نکات و ابعاد مختلفی است که در این مقاله به آنها اشاره شده است.
ترک انفاق و مجازات آن
فهرست مطالب
تعریف جرم ترک انفاق
به لحاظ قانونی و براساس قانون مدنی، نفقه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب زن اعم از خوراک، پوشاک، مسکن، هزینه درمان و … . شرط پرداخت نفقه به زن، تمکین وی از مرد است. چنانچه مرد از این امر استنکاف کند، دو حالت برای مطالبه نفقه به وجود میآید:
- مطالبه نفقه معوقه: این دعوی جنبه حقوقی دارد و به معنای مطالبه نفقهای که مرد از ماههای گذشته به زن بدهکار است.
- ترک انفاق: این دعوی ماهیتی کیفری داشته و بر این اساس طرح میگردد که مرد همسر خود را بدون پرداخت نفقه رها کرده و زن در زمان طرح شکایت در عسر و حرج قرار گرفته است.
ارکان جرم ترک انفاق
همانند هر جرم دیگری، ترک انفاق نیز دارای سه رکن است:
- رکن قانونی: این رکن براساس فعل یا ترک فعل تعریف و در قانون جرم انگاری میگردد. براساس ماده ۵۳ قانون حمایت از خانواده، اگر مرد با داشتن استطاعت مالی از پرداخت نفقه زن و یا افراد واجب النفقه خود امتناع کند، مستوجب مجازات است.
- رکن مادی: یعنی عمل مجرمانه در واقعیت انجام شده باشد. بر این اساس، باید احراز گردد که مرد متناسب با نیازهایی که در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی بیان شده، از انجام وظیفه کوتاهی کرده باشد و زن را در مضیقه قرار داده باشد.
- رکن معنوی: به عبارت بسیار ساده، عنصر معنوی همان سوء نیست مرد است. در واقع باید مشخص گردد که مرد با وجود توانایی و استطاعت مالی پرداخت نفقه را انجام نمیدهد. به عنوان مثال برای مردی که ورشکسته شده و یا به لحاظ قانونی تمامی اموال وی توقیف شده یا در زندان است، نمیتوان سوء نیت را احراز نمود.
نحوه شکایت ترک انفاق و مجازات آن
برای انجام شکایت ترک انفاق باید مراحل زیر طی گردد:
- ابتدا زن باید به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه و شکایت خود را ثبت کند. تنظیم شکواییه کاری بسیاری تخصصی است که بهتر است در این زمینه از گروه حقوقی آپادانا مشاوره حقوقی دریافت نمایید.
- پس از آن، پرونده به دادسرای محل وقوع جرم یعنی محل زندگی مشترک ارجاع میگردد. با تعیین شعبه، ابلاغ جهت حضور زوجه برای ارائه ادله خود مبنی بر عدم پرداخت نفقه صادر میگردد. در اینجا زوجه میبایست ادله خود به خصوص شهادت گواهان را ضمیمه پرونده نماید.
- پس از آن برای مرد ابلاغ جلب به دادرسی صادر میگردد تا با حضور در دادسرا دلایل خود را ارائه نماید. چنانچه مرد بتواند دلایلی مبنی بر پرداخت نفقه ارائه کند و یا به نوعی ثابت نماید در شرایط پرداخت نفقه نیست برای وی قرار منع تعقیب صادر میگردد.
- براساس ماده ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی هر مردی که با وجود تمکن مالی از پرداخت نفقه خودداری نماید از سه ماه یک روز تا پنج ماه حبس در انتظار اوست.
در شکایت ترک انفاق معمولا به دلیل این که مردان پس از ابلاغ، به حساب زنان خود مبلغی هر چند اندک واریز میکنند، شکایت ترک انفاق به جایی نمیرسد.
مزایای استفاده از وکیل نفقه
با توجه به ترک انفاق، جنبه کیفری دارد، پیگیری این پرونده نیازمند حضور در دادسرا، کلانتری، دادگاه و … است. به همین جهت وقت و هزینه بسیاری را از افراد تلف مینماید. به همین جهت بسیاری از زنان تمایل دارند که این پرونده را به وکیل نفقه بسپارند.
از طرفی مجازات کیفری درنظر گرفته شده برای مردان، آنان را مجاب میکند که برای فرار از این مساله، حتما پرونده را به یک وکیل نفقه بسیار مجرب بسپارند. بنابراین توصیه میشود که در چنین پروندهای کار را به یک وکیل متخصص بسپارید.
