جلب ثالث | شرایط و نکات حقوقی

یکی از دعاوی بسیار مهم به خصوص در پرونده‌های مالی و ملکی دعوی جلب ثالث است. اگر طرفین دعوی به منظور روشن شدن جهاتی از پرونده و یا دفاع از حقوق خود، حضور شخصی دیگری را در مرجع قضایی لازم بدانند، می‌توانند از دادخواست جلب شخص ثالث استقاده کنند. اما این دعوی دارای شرایط و ویژگی‌های خاصی است که باید در هنگام طرح، به آن‌ها توجه شود.

بنابراین، هنگامی که حداقل یکی از طرفین دعوی ادعا دارد که شخصی دیگری غیر از طرف مقابل باید در دعوی حضور داشته باشد، باید این دعوی را به طرفیت شخص ثالث مطرح کند. برای اطلاع از نکات حقوقی این دعوی و نیز شرایط و انواع جلب ثالث این مقاله را تا انتها مطالعه کنید.

تعریف حقوقی جلب ثالث

جلب ثالث به لحاظ حقوقی، یکی از دعاوی طاری محسوب می‌شود. دعوی طاری، دعوایی که است در کنار دعوی اصلی به منظور روشن شدن ابعاد پرونده، طرح می‌گردد. در معنای حقوقی، جلب ثالث، وارد نمودن و یا وادار کردن شخصی سوم به جریان رسیدگی و تبدیل آن به یکی از اصحاب دعوی می‌باشد. به فردی که این دعوی را مطرح می‌کند، جالب و شخصی که طرف دعوی جلب شخص ثالث است، مجلوب ثالث گفته می‌شود.

این دعوی ممکن است به دلایل ذیل مطرح شود:

• گاهی اوقات، به جهت محکوم نمودن فرد ثالث برای تمام یا بخشی از پرونده اصلی طرح می‌گردد. به طور مثال در دعوی مطالبه وجه ممکن است، ممکن است خوانده پرونده مدعی باشد که براساس رسید عادی، مبلغ چک را فردی دیگر می‌بایست پرداخت نماید.
• در برخی موارد، خواهان این دعوی به دنبال این موضوع است که با طرح این دعوی از ورود ثالث و یا اعتراض ثالث به پرونده و طولان شدن پروسه پرونده جلوگیری نماید. در واقع، اعتبار امر مختوم نیز شامل حال فرد ثالث نیز بشود. این مساله از اهمیت بسیار فراوانی برخوردار است. به خصوص در مواردی که خواهان احساس می کند که ممکن است که خوانده برای فرار از دین و یا طولانی تر کردن روند پرونده به دنبال طرح دعوی ورود ثالث است.

نحوه طرح دعوی جلب ثالث

برای بررسی نحوه طرح دعوی جلب ثالث باید به قانون آیین دادرسی مدنی مراجعه نمود. مطابق با ماده ۱۳۵ این قانون، هر یک از طرفین دعوی که به دنبال طرح دعوی جلب ثالث است، باید تا پایان جلسه اول دادرسی خواه جلسه بدوی باشد و یا تجدید نظر، طی یک لایحه دفاعیه، جهات دلایل خود برای طرح این دعوی را به دادگاه تقدیم نماید. سپس ظرف مدت حداکثر سه روز از تاریخ اولین جلسه، دادخواست جلب شخص ثالث را ثبت نماید.

بنابراین، ثبت دادخواست، به منظور بررسی این دعوی لازم و ضروری است و به صرف یک لایحه، دعوی جلب شخص ثالث بررسی نمی‌شود.

برای اقامه این دعوی، باید شرایط زیر حتما وجود داشته باشد:

• ثالث فراخوانده شده حتما اهلیت داشته باشد. یعنی صغیر و مجنون نباشد، و در دعوی ثالث مالی، باید اهلیت اداره امور مالی خود و نیز تصمیم‌گیری در مورد آن‌ها را داشته باشد.
• فرد جالب، باید محق باشد یعنی دادگاه تشخیص دهد که وی حقی دارد که در صورت طرح این دعوی به آن خواهد رسید.
• با توجه به لزوم طرح دادخواست، می‌بایست تمام اصول مربوط به تنظیم دادخواست مندرج در ماده ۵۱ قانون مدنی در آن رعایت شده باشد.

شرایط ترتیب اثر دعوی

شروط فوق مربوط به زمان طرح دعوی می‌باشد. حال اگر قرار باشد، جلب ثالث ترتیب اثر داده شود و یا منتج به صدور حکم به نفع خواهان گردد می‌بایست، شرایط مندرج در ماده ۱۷ قانون آیین دادرسی در آن رعایت شده باشد:

• می‌بایست بین این دعوی و دعوی اصلی حتما وحدت منشا وجود داشته باشد. این موضوع از اهمیت بسیاری برخوردار است. به طور مثال در یک پرونده حقوقی نمی‌توان شکواییه کیفری را به عنوان دعوی جلب ثالث مطرح نمود.
• فرد جالب باید یا خواهان باشد یا خوانده. ذینفع دیگر می‌تواند دادخواست ورود ثالث و یا اعتراض ثالث را مطرح کند نه جلب شخص ثالث. در واقع به نوعی می‌توان این دو دعوی مقابل یکدیگر قرار دارند.
• دعوی ثالث در همان دادگاه رسیدگی کننده به پرونده اصلی بررسی می‌شود. وحدت منشاء نیز دقیقا به همین علت است.

طرح دعوی در مرحله تجدیدنظر

همانطور که گفته شد، طرح دعوی جلب ثالث در مرحله تجدیدنظر نیز ممکن است.در برخی موارد ممکن است که وکیل تشخیص دهد که در مرحله بدوی، امکان وارد کردن فرد ثالث به دعوی ممکن بوده که متاسفانه این اتفاق رخ نداده است. بنابراین، این کار را درمرحله تجدیدنظر انجام می دهد. اما باید توجه داشت که ممکن است، در مرحله تجدیدنظر جلسه رسیدگی تشکیل نشود. بنابراین توصیه می‌گردد که حتما همراه با دادخواست تجدیدنظر، دادخواست جلب ثالث نیز ثبت شود. شاید یکی از مهمترین دلایل پذیرش نقص در پرونده در مرحله تجدیدنظر، همین دعوی وارد نمودن شخص ثالث باشد.

نکات حقوقی جلب ثالث

• دعوی جلب ثالث، در مراحل واخواهی، بدوی و تجدیدنظر خواهی قابل طرح است. اما این دعوی در مرحله فرجام خواهی اعتبار ندارد.
• اگر فردی که حکم غیابی علیه صادر شده باشد، قصد طرح دعوی جلب ثالث را داشته باشد، باید علاوه بر دادخواست واخواهی، برای جلب فرد ثالث به صورت جداگانه دادخواست دهد. بنابراین، دو هزینه دادرسی جدا باید پرداخت نماید.
• تجدیدنظر خواهی از احکام صادر شده برای این دعوی، صرفا با دعاوی اصلی قابل انجام است. بنابراین، به صورت جداگانه نمی‌توان از این دعوی تجدیدنظر خواهی نمود.

گروه وکلای آپادانا وکلای مجربی در زمینه دعاوی مربوط به شخص ثالث به شما معرفی خواهد بود. دعاوی مربوط به شخص ثالث اعم از ورود یا جلب، نیازمند اطلاعات حقوقی بسیار بالا و تخصص است. بنابراین، قبل از هراقدامی بهتر است با وکیل با تجربه در این زمینه مشورت نمایید. برای مشاوره حقوقی در این زمینه با گروه وکلای آپادانا تماس بگیرید.