مطالبه نفقه

یکی از مهم‌ترین حقوق مالی زن در فقه و نیز در حقوق ایران مطالبه نفقه است. نفقه در معنای حقوقی، تامین تمامی نیازهای متعارف زوجه از قبیل مسکن، خوراک، پوشاک، هزینه درمان و بهداشت و هر گونه هزینه مشروع است و مرد مکلف به تامین این موارد می‌باشد. نفقه زن کاملا بر اساس شرایط اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی وی تعیین می‌گردد و شرایط مالی مرد در تعیین آن تاثیر چندانی ندارد. بسیاری از زنان، در راهروهای دادگاه‌ها و دادسراها به دنبال طرح دعوی مطالبه نفقه معوقه و یا شکایت ترک انفاق هستند، اما به دلیل عدم آشنایی به حقوق خود متاسفانه دچار مشکلات عدیده‌ای در رسیدن به حق خود می‌شوند. در حالی که با استفاده از یک مشاوره حقوقی و یا پذیرش وکالت توسط وکیل نفقه بسیاری از این مشکلات به وجود نخواهند آمد.

شرایط مطالبه نفقه

براساس قانون مدنی کشورمان نفقه دارای ویژگی‌هایی به شرح زیر است:

• نفقه مختص ازدواج دائم است و در ازدواج موقت، نفقه به زن تعلق نمی‌گیرد.
• براساس ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی، نفقه زوجه بر نفقه سایر افراد در صورت وجود (نفقه اقارب) مقدم است. یعنی مرد ابتدا باید نفقه همسر خود را پرداخت کند.
• همچنین براساس ماده فوق، نفقه دین است و هر زمانی قابل مطالبه خواهد بود.
• نفقه در طول مدت عده طلاق رجعی به زن تعلق می‌گیرد.
• در طلاق بائن، چنانچه زن باردار باشد، در مدت عده به وی نفقه تعلق می‌گیرد.
• نفقه در عده وفات به زن تعلق می‌گیرد.

ضمانت اجرای کیفری و حقوقی نفقه

نفقه جزء مواردی است که برای آن هم در قانون مدنی و هم در قانون حمایت خانواده ضمانت اجرا درنظر گرفته شده است. براساس ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده، چنانچه زوج با وجود استطاعت مالی از پرداخت نفقه زوجه خودداری کند، حبس تعزیری درجه شش یعنی از ۶ ماه تا دو سال در انتظار وی می‌باشد. همچنین، ماده ۱۱۱۱ قانون مدنی ضامن اجرای نفقه معوقه است. یعنی در صورتی که مرد برای مدتی مثلا ۶ ماه از پرداخت نفقه خودداری نماید، زوجه می‌تواند با طرح دادخواست مطالبه نفقه، به صورت حقوقی نفقه را مطالبه نماید.