گواهی عدم امکان سازش در طلاق

یکی از عبارت‌هایی که برای افراد خواهان جدایی بسیار آشناست، گواهی عدم امکان سازش است. این گواهی همانطور که از نام آن پیداست، به منزله تایید و قبول نمودن این موضوع است که زوجین توانایی صلح و ادامه زندگی مشترک را ندارند. به همین جهت با در دست داشتن این گواهی می‌توانند به لحاظ شرعی و اجرای صیغه طلاق در دفترخانه از یکدیگر جدا شوند.

اما دریافت گواهی عدم امکان سازش دارای تشریفات خاصی است و باید حتما در ذیل یک دعوی حقوقی از طریق مرجع قضایی دریافت شود. در این مقاله، شرایط و نحوه دریافت این گواهی توضیح داده شده است.

گواهی عدم امکان سازش در چه شرایطی صادر می‌شود؟

براساس قانون مدنی و نیز قانون حمایت از خانواده، صدور گواهی امکان سازش منحصر به زمانی است که یا طلاق توافقی باشد و یا طلاق از طرف مرد مطرح گردد. مستند این موضوع، ماده ۲۶ قانون حمایت از خانواده است. براساس این ماده چنانچه طلاق توافقی و یا به درخواست زوج باشد، دادگاه موظف گواهی عدم امکان سازش را صادر نماید.

البته به غیر از این دو حالت فوق، حالت دیگری هم وجود دارد و آن هم زمانی است که زن با داشتن وکالت در طلاق اقدام به طرح دعوی می‌نماید که در این شرایط نیز گواهی مذکور صادر می‌گردد.

مراحل صدور گواهی عدم امکان سازش در طلاق توافقی

برای صدور گواهی امکان سازش در طلاق توافقی باید مراحل زیر را طی نمود:

• قبل از هر کاری، زوجین باید در سامانه تصمیم ثبت نام و مراحل مشاوره قبل از طلاق را در یکی از مراکز معرفی شده توسط سازمان بهزیستی طی نمایند.
• چنانچه مشاوره‌ها منجر به صلح و ادامه زندگی مشترک نشد، زوجین با دریافت نامه صادر شده از سوی مرکز غربالگری بهزیستی می‌توانند به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه و دادخواست طلاق توافقی را ثبت نمایند.
• در جلسه دادگاه، قاضی پس از شنیدن دلایل طرفین برای طلاق، از آن‌ها می‌خواهد که هر کدام، یک داور برای تعیین تکلیف حقوق ناشی از زوجیت تعیین کنند. در صورت عدم تعیین داور از سوی هر یک از زوجین، داور از سوی دادگاه تعیین می‌گردد.
• پس از انجام داوری و مکتوب شدن توافقات، دادگاه براساس آن اقدام به صدور گواهی عدم امکان سازش می‌نماید.

شرایط فوق برای حالتی که زن وکالت در طلاق دارد، یکسان است. با این تفاوت که در این حالت زن می‌بایست حتما از جانب شوهر خود وکیل پایه یک دادگستری انتخاب نماید.

البته اگر زوجین تمایل به شرکت در جلسات مشاوره بهزیستی نداشته باشند، راه‌های دیگری نیز وجود دارد که برای این منظور می‌توانید با گروه حقوقی آپادانا تماس بگیرید.

مراحل صدور گواهی عدم سازش در طلاق از طرف مرد

چنانچه مرد به تنهایی قصد اقدام برای طلاق داشته باشد، باید:

• ابتدا خود یا وکیل طلاق با حضور در دفتر خدمات الکترونیک قضایی اقدام به ثبت دادخواست نماید.
• در جلسه دادگاه، با توجه به این که طبق ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی، حق طلاق با مرد است. دادگاه پرونده را به داوری ارجاع می‌دهد. چنانچه زوجه و داور انتخابی از سوی وی، در مورد حقوق مالی ناشی از زوجیت با داور تعیین شده از سوی مرد توافق کنند، گواهی عدم سازش صادر می‌گردد.
• چنانچه در مرحله داوری، توافق حاصل نگردد، پرونده برای تعیین تکلیف حقوق به کارشناس ارجاع می‌گردد. پس از انجام کارشناسی، دادگاه مبادرت به صدور گواهی مذکور می‌نماید.
• زوج می‌تواند پس از پرداخت حقوقی مالی زن با گواهی صادر شده به دفترخانه مراجعه نماید و صیغه طلاق را اجرا نماید.

موارد مندرج در گواهی

براساس ماده ۲۹ قانون حمایت از خانواده، دادگاه براساس موارد مندرج در سند ازدواج و نیز شروط ضمن موارد ذیل را در گواهی عدم امکان سازش قید می‌نماید:

• حقوق مالی زن شامل مهریه، نفقه، اجرت المثل یا نحله و یا هر شرط مالی ضمن عقد. چنانچه طلاق توافقی باشد، به جهت خلعی بودن طلاق، زن می‌بایست مالی هر چند اندک به زوج بذل نماید. چنانچه طلاق به درخواست زوج و بدون دلیل موجه باشد، در صورت امضا در عقدنامه، شرط تنصیف اموال نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد.
• وضعیت فرزندان شامل حضانت، نفقه و حق ملاقات آنان. البته در مورد نفقه و حق ملاقات می‌توان در گواهی قید نمود که مطابق قانون تعیین گردند. در این صورت، چنانچه بین زوجین پس از طلاق در این زمینه اختلاف باشد، باید دادخواست جداگانه دهند.
• جهیزیه: یکی دیگر از موارد مندرج در گواهی عدم امکان سازش، تعیین تکلیف جهیزیه است. چنانچه منزل به نام زوجه باشد و مرد پس از طلاق از منزل خارج گردد، در گواهی قید می‌گردد که جهیزیه در ید زوجه است. در غیر این صورت تاریخ خروج جهیزیه باید تعیین گردد.
• هدایا: چنانچه زوجین در مورد هدایایی که به یکدیگر داده‌اند، ادعایی دارند باید با یکدیگر توافق نمایند. در غیر این صورت باید جداگانه طرح دعوی نمایند.
• باکره بودن یا نبودن زوجه و نیز باردار بودن و یا نبودن وی یکی دیگر از نکات مهمی است که می‌بایست در این گواهی قید شود.

اعتبار گواهی صادر شده

با توجه به این که گواهی صادر شده دارای توافقاتی است که ممکن است در طول زمان بهم بخورند و یا شرایطی که طلاق در آن صادر شده، تغییر کند، قانونگذار اعتبار گواهی عدم امکان سازش را ۳ ماه پس از قطعیت آن تعیین نموده است.

منظور از قطعیت آن است که مرحله بدوی و تجدیدنظر خواهی و فرجام خواهی به پایان رسیده باشد و دادنامه قطعی صادر شده باشد. در طلاق توافقی معمولا زوجین حق اعتراض تجدیدنظر خواهی و فرجام خواهی را از خود سلب می‌نمایند و به این ترتیب حکم در همان روز صدو رای بدوی قابل قطعی شدن است. در این شرایط زوجین در طلاق توافقی و یا زوج در طلاق یکطرفه ۳ ماه فرصت دارند که با استفاده از این گواهی، صیغه طلاق را اجرا نمایند. در غیر این صورت گواهی صادر شده باطل شده و تمامی مراحل دادرسی می‌بایست از ابتدا طی گردد.

نکات حقوقی

• در دعوی طلاق از طرف مرد، پس از صدور گواهی عدم امکان سازش، مرد باید حقوق زن را بپردازد، در غیر این صورت باید دادخواست اعسار دهد. چنانچه اعسار وی پذیرفته شود، با پرداخت پیش قسط می‌تواند به دفترخانه مراجعه نماید.
• در شرایطی که زن دادخواست طلاق را مطرح نماید، به جای گواهی عدم امکان سازش، حکم طلاق صادر می‌گردد. اعتبار حکم طلاق ۶ ماه پس از قطعیت خواهد بود.
• چنانچه در زمان طلاق باردار باشد، این موضوع به جهت تعیین تکلیف حضانت فرزند و نفقه وی و نیز میزان زمان عده طلاق در گواهی ذکر خواهد گردید.
• چنانچه زن با وکالت در طلاق اقدام به طلاق نماید و حق اسقاط تجدیدنظر خواهی و فرجام خواهی نداشته باشد، ۴۴ روز از زمان ابلاغ حکم به زوج باید صبر نماید تا گواهی صادر شده قطعی گردد.